Korytarz Środkowy, znany również jako Trasa Transkaspijska, jest strategiczną alternatywą dla szlaku północnego, umożliwiającą transport towarów z Chin do Europy bez przejazdu przez Rosję. Trasa prowadzi przez Azerbejdżan, Gruzję i Turcję, a głównymi punktami tranzytowymi są Baku, Tbilisi, Kars i Stambuł.
Baku (Azerbejdżan) – hub nad Morzem Kaspijskim
Baku to stolica i największe miasto Azerbejdżanu, pełniące funkcję głównego portu Korytarza Środkowego. Kontenery przypływające z Kazachstanu są tu przeładowywane z promów na wagony kolejowe. Modernizacja portu w Alat zwiększa roczną zdolność przeładunkową do 25 milionów ton ładunków.
Z Baku startuje linia kolejowa Baku–Tbilisi–Kars (BTK), zapewniająca bezpośrednie połączenie z Turcją i Europą. Architektura miasta łączy futurystyczne Flame Towers z historycznym Starym Miastem (Icherisheher). Dzięki rozbudowanej infrastrukturze transportowej Azerbejdżan stał się strategicznym centrum tranzytowym na przecięciu szlaków Wschód-Zachód i Północ-Południe.
Tbilisi (Gruzja) – górska stolica tranzytowa
Tbilisi jest ważnym punktem tranzytowym na trasie Korytarza Środkowego. Przez terytorium Gruzji przebiega 263 km linii kolejowej BTK, zmodernizowanej w 2024 roku, co zwiększyło roczną przepustowość z 1 mln do 5 mln ton ładunków.
Rozbudowa infrastruktury kolejowej w górzystym terenie wymagała budowy licznych mostów i tuneli. Trasa przez Gruzję umożliwia krajom Azji Środkowej i Kaukazu dostęp do rynków europejskich bez przejazdu przez Rosję czy Iran.
Kars (Turcja) – graniczne centrum logistyczne
Kars jest ostatnim punktem na linii BTK przed resztą Turcji. W pobliskim Akhalkalaki zlokalizowano terminal do zmiany rozstawu kół pociągów z szerokiego na standard europejski.
Miasto ma strategiczne znaczenie jako hub dla ładunków z Kaukazu Południowego i Azji Centralnej. W pobliżu znajdują się ruiny średniowiecznej stolicy Armenii – Ani, które nadają regionowi historyczny kontekst kulturowy.
Stambuł (Turcja) – brama do Europy
Stambuł leży na dwóch kontynentach i jest końcową bramą Korytarza Środkowego do Europy. Kluczową rolę odgrywa Tunel Marmaray, najgłębszy podwodny tunel kolejowy na świecie, o głębokości ponad 60 metrów.
Tunel umożliwia bezpośredni przejazd pociągów z Azji do Europy bez użycia promów, skracając czas transportu z Chin do Europy do około 15 dni – ponad dwukrotnie szybciej niż drogą morską. Marmaray został zaprojektowany, by wytrzymać trzęsienie ziemi o sile 7,5 w skali Richtera, a cała linia ma długość ponad 76 km.
Projekt wzmacnia pozycję Turcji jako strategicznego hubu logistycznego w globalnych łańcuchach dostaw.
